{"id":162572,"date":"2023-09-17T22:56:29","date_gmt":"2023-09-17T22:56:29","guid":{"rendered":"https:\/\/protokolhukuk.com\/sakli-nufus-ve-sakli-nufusun-tarihsel-gelisimi\/"},"modified":"2023-09-17T22:56:29","modified_gmt":"2023-09-17T22:56:29","slug":"sakli-nufus-ve-sakli-nufusun-tarihsel-gelisimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/sakli-nufus-ve-sakli-nufusun-tarihsel-gelisimi\/","title":{"rendered":"Sakl\u0131 N\u00fcfus ve Sakl\u0131 N\u00fcfusun Tarihsel Geli\u015fimi"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"162572\" class=\"elementor elementor-162572 elementor-55641\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-834e74a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default exad-glass-effect-no exad-sticky-section-no\" data-id=\"834e74a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-16f4e59 exad-glass-effect-no exad-sticky-section-no\" data-id=\"16f4e59\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0d92cd exad-sticky-section-no exad-glass-effect-no elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e0d92cd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.23.0 - 05-08-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><strong>PR \u2013 M &#8211; 030<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a2bfc1c exad-sticky-section-no exad-glass-effect-no elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a2bfc1c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Uzun y\u0131llar boyunca n\u00fcfus hizmetlerine ili\u015fkin olarak y\u00f6netmelik d\u00fczeyinde d\u00fczenlenmi\u015f olan sakl\u0131 n\u00fcfus konusu, 2017 y\u0131l\u0131nda 7039 Say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucunda 5901 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131k Kanununa \u201cSakl\u0131 N\u00fcfus\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek Madde 1 ile kanuni d\u00fczenlemeye konu olmu\u015f ve T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131k Kanunu\u2019nun bir meselesi haline gelmi\u015ftir.<\/p><p><strong><em>Sakl\u0131 n\u00fcfus <\/em><\/strong><\/p><p><strong><em>EK MADDE 1 \u2013 (Ek: 19\/10\/2017-7039\/33 md.) (1)<\/em><\/strong><em> Onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlay\u0131ncaya kadar herhangi bir nedenle aile k\u00fct\u00fcklerine kaydedilmemi\u015f olan ve <strong><u>yabanc\u0131 bir devletle vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmayan<\/u><\/strong> ki\u015filer; ana veya baba, bunlar\u0131n \u00f6lm\u00fc\u015f olmas\u0131 halinde, varsa karde\u015fleri ile h\u0131s\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir t\u0131bb\u00ee rapor ibraz etmeleri durumunda <strong><u>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r.<\/u><\/strong><\/em><\/p><p>7039 Say\u0131l\u0131 Kanun ile getirilen TVK Ek Madde 1, hen\u00fcz tasar\u0131 a\u015famas\u0131ndayken h\u00fckm\u00fcn \u201ctorba yasa\u201d y\u00f6ntemiyle getirilmesi olduk\u00e7a ele\u015ftirilmi\u015f ve bunun T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131k Kanunu\u2019nun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne zarar verece\u011fi s\u0131kl\u0131kla vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ele\u015ftiriler s\u0131ras\u0131nda \u00f6zellikle T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n soy ba\u011f\u0131 esas\u0131yla kazan\u0131lmas\u0131 hususu ile aralar\u0131ndaki uyumsuzluk \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmde yer alan <strong>\u201ckazan\u0131r\u201d<\/strong> ifadesi ile sanki T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 soy ba\u011f\u0131 esas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fumla kazanma yoluna (TVK m. 7) alternatif yeni bir vatanda\u015fl\u0131k kazanma yolu gibi g\u00f6z\u00fckmesi nedeniyle olduk\u00e7a ele\u015ftiri alm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydettirme bildirici nitelikte olup soy ba\u011f\u0131 esas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fumla ve do\u011fum an\u0131ndan itibaren T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p><p>Ayn\u0131 \u015fekilde, Ek madde 1\u2019in getirdi\u011fi imk\u00e2ndan yararlanabilmek i\u00e7in ki\u015finin yabanc\u0131 bir devletle aras\u0131nda bir vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmamas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131n aranmas\u0131 da yine TVK Madde 44\u2019te d\u00fczenlenen \u201c\u00c7ok Vatanda\u015fl\u0131k\u201d hususu ile ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmekte ve sakl\u0131 n\u00fcfusa ili\u015fkin getirilen ek madde 1, kanunilik ilkesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok uyumsuzlu\u011fu b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. 2505 Say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Uygulama Y\u00f6netmeli\u011fi 17. Madde ile getirilen d\u00fczenlemeyle de TVK EK Madde 1 tekrar edilmi\u015f ve sakl\u0131 n\u00fcfusa y\u00f6nelik ele\u015ftirilerin boyutu daha ciddi bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><p>\u0130lgili yaz\u0131m\u0131zda \u00f6zellikle TVK Ek Madde 1 ve 2505 Say\u0131l\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fin T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin g\u00fcncel hukuk e\u011filimleri ile Anayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f vatanda\u015fl\u0131k hukuku kurallar\u0131 aras\u0131ndaki uyumlulu\u011fu ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p><ol><li><strong> <\/strong><strong>Sakl\u0131 N\u00fcfus ve Vatanda\u015fl\u0131k Hukuku<\/strong><\/li><\/ol><p>T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131k hukukuna g\u00f6re soy ba\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fumla T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 asli vatanda\u015fl\u0131k olup bu yolla T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kaz\u0131lmas\u0131n\u0131n hukuki nedeni ise do\u011fumdur. Soy ba\u011f\u0131 esas\u0131na g\u00f6re do\u011fumla kazan\u0131lan vatanda\u015fl\u0131k do\u011fum an\u0131ndan itibaren ge\u00e7erli olup daha sonra do\u011fumun bildirilmesi ve aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilmesi i\u015flemleri yaln\u0131zca bildirici niteliktedir. <strong><u>Yani aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescil ile T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131lmamakta, do\u011fum ile birlikte ve do\u011fum an\u0131ndan itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere kanun h\u00fckm\u00fc gere\u011fi kendili\u011finden T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131lmaktad\u0131r.<\/u><\/strong><\/p><p>Do\u011fum yoluyla T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan ancak do\u011fumu hi\u00e7 bildirmeyen ya da vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazanmalar\u0131na ra\u011fmen aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescili yap\u0131lmayan ki\u015filer sakl\u0131 n\u00fcfus kapsam\u0131ndad\u0131r. Ki\u015finin do\u011fumunun hi\u00e7 bildirilmemesi ya da aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescil edilmemesi bir\u00e7ok olumsuzlu\u011fu da beraberinde getirmektedir. \u00d6rne\u011fin; bu ki\u015filer Anayasa ve kanunlar\u0131n yaln\u0131zca T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na hasretti\u011fi haklardan yararlanamayacaklard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00e7al\u0131\u015fma, evlenme, ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz mallar \u00fczerinde ayni hak sahibi olma, muris ya da miras\u00e7\u0131 olabilme gibi durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda da hukuksal ve fiili engellerle kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r.<\/p><ol start=\"2\"><li><strong> <\/strong><strong>Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte H\u00fckme G\u00f6re Bir Ki\u015finin Sakl\u0131 N\u00fcfusun Uygulanma Alan\u0131na Girmesi \u0130\u00e7in Gereken \u015eartlar<\/strong><\/li><\/ol><p><strong>\u00a0<\/strong><\/p><ul><li><strong><\/strong><strong>On Sekiz Ya\u015f\u0131n\u0131n Tamamlam\u0131\u015f Olma:<\/strong><\/li><\/ul><p><strong>\u00a0<\/strong><\/p><p>H\u00fckm\u00fcn uygulanma alan\u0131 yaln\u0131zca on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f ki\u015fileri kapsamaktad\u0131r. On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ve a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlar\u0131 da sa\u011flam\u0131\u015f olan ki\u015filer sakl\u0131 n\u00fcfus kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmekte ve bu haktan yararlanabilmektedirler. Yani TVK Ek Madde 1 ve 2505 Say\u0131l\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fin ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin on sekiz ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fcklere uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p><p><\/p><ul><li><strong><\/strong><strong> Herhangi Bir Sebeple Aile K\u00fct\u00fcklerine Kaydedilmemi\u015f Olma: <\/strong><\/li><\/ul><p><strong>\u00a0<\/strong><\/p><p>On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olan ki\u015filerin sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinin uygulama alan\u0131na girebilmesi i\u00e7in bunlar\u0131n herhangi bir sebeple aile k\u00fct\u00fcklerine tescili yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Bu noktada ilgili kanun h\u00fckm\u00fcnde aile k\u00fct\u00fcklerine kaydettirilmeme sebepleri aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmam\u0131\u015f, <strong><u>herhangi bir sebep<\/u><\/strong> demekle yetinilmi\u015ftir. On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olan ki\u015filerin aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kayd\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131nda herhangi bir kast olup olmamas\u0131n\u0131n ya da ilgili ki\u015finin kendisinin ya da do\u011fumu bildirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olan ki\u015finin kusurunun var olup olmamas\u0131 da yine bu noktada dikkate al\u0131nmamaktad\u0131r. <strong><u>Dikkat edilecek tek husus ki\u015finin on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen herhangi bir sebeple aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydettirilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/u><\/strong><\/p><p><\/p><ul><li><strong><\/strong><strong>Yabanc\u0131 Bir Devletle Vatanda\u015fl\u0131k Ba\u011f\u0131n\u0131n Bulunmamas\u0131 (Vatans\u0131z Olma):<\/strong><\/li><\/ul><p><\/p><p>7039 Say\u0131l\u0131 Kanun ve 2505 Say\u0131l\u0131 Y\u00f6netmelik ile do\u011frudan bir \u015fart haline gelen bu husus ile yaln\u0131zca on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ve herhangi bir sebeple aile k\u00fct\u00fcklerine kaydettirilmemi\u015f olan ki\u015filerin yabanc\u0131 bir devlet ile aralar\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmamas\u0131 durumunda sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmleri uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r. Bir ki\u015fi on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f ve herhangi bir sebeple aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydettirilmemi\u015f olsa dahi e\u011fer o ki\u015finin yabanc\u0131 bir devletle aras\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 varsa sakl\u0131 n\u00fcfus kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmeyecek eve bu usulden yararlanamayacakt\u0131r. Yani bir ki\u015finin sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanabilmesi i\u00e7in di\u011fer iki \u015fart yan\u0131nda ki\u015finin vatans\u0131z olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p><p>Sakl\u0131 n\u00fcfus ve do\u011fum bildirimleri do\u011frudan T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131k hukukunun bir d\u00fczenlemesi de\u011fildir ancak T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131k hukuku mevzuat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan Uygulama Y\u00f6netmeli\u011finin 8,9 ve 10. Maddeleri bunlar\u0131n bir istisnas\u0131d\u0131r. Uygulama Y\u00f6netmeli\u011finin bu h\u00fck\u00fcmlerinin uygulama alan\u0131 ile sakl\u0131 n\u00fcfusun uygulama alan\u0131 hem aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilmemi\u015f olma \u015fart\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem de on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olma bak\u0131m\u0131ndan birbiri ile \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Y\u00f6netmelikte farkl\u0131 olan, ilgili ki\u015finin yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yor olmas\u0131 ve yabanc\u0131 devlet vatanda\u015f\u0131 olup olmamas\u0131n\u0131n \u00f6nemli olmamas\u0131d\u0131r. Her iki d\u00fczenlemenin de hala y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmas\u0131 sebebiyle ayn\u0131 konuda ve ayn\u0131 ki\u015filer i\u00e7in uygulanmaya m\u00fcsait olan iki ayr\u0131 h\u00fck\u00fcm ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir.<\/p><p>Her ne kadar madde metninde a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmasa da <strong>\u201cyurt i\u00e7inde ya\u015fama\u201d<\/strong> sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilmesi i\u00e7in d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u015fart olarak zikredilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinin uygulama alan\u0131 Uygulama Y\u00f6netmeli\u011finin i\u00e7erdi\u011fi \u00f6zel h\u00fckm\u00fcn \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar d\u0131\u015f\u0131nda ge\u00e7erli olacakt\u0131r.<\/p><p>7039 Say\u0131l\u0131 Kanun ve 2505 Say\u0131l\u0131 Y\u00f6netmelik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f ve yabanc\u0131 bir devletle aras\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanamayacak olan ki\u015filer yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in de Uygulama Y\u00f6netmeli\u011findeki h\u00fck\u00fcmlerden yararlanamayacak ve aile k\u00fct\u00fcklerine kaydedilmeleri i\u00e7in herhangi bir yolun mevcudiyeti m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p><ol start=\"3\"><li><strong> <\/strong><strong>Sakl\u0131 N\u00fcfus H\u00fck\u00fcmlerinin Uygulama Alan\u0131na Giren Ki\u015filerin T\u00fcrk Vatanda\u015f\u0131 Bir Anadan Do\u011fduklar\u0131n\u0131 veya T\u00fcrk Vatanda\u015f\u0131 Bir Babadan Olduklar\u0131n\u0131 \u0130spat Etme Y\u00f6ntemi:<\/strong><\/li><\/ol><p>7039 Say\u0131l\u0131 Kanun ve 2505 Say\u0131l\u0131 Y\u00f6netmelik ile birlikte sakl\u0131 n\u00fcfus kapsam\u0131nda olan birisinin aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilebilmesi i\u00e7in tek bir y\u00f6ntem hasredilmi\u015ftir. Bu ama\u00e7la kullan\u0131labilecek tek y\u00f6ntem <strong><u>t\u0131bbi rapor<\/u><\/strong>dur. <strong><u>Bu ki\u015filerin T\u00fcrk anadan do\u011fduklar\u0131n\u0131 ya da T\u00fcrk babadan olduklar\u0131n\u0131 t\u0131bbi bir raporla ispat etmeleri gerekmektedir.<\/u><\/strong> Bu ispat olumlu ve olumsuz y\u00f6nleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6\u011fretide ele\u015ftirilmektedir. \u015e\u00f6yle ki, T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu iddia eden ki\u015finin T\u00fcrk ana veya babas\u0131 hayatta de\u011filse ve T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu iddia eden ki\u015finin bu ana babadan bir karde\u015fi varsa onunla aras\u0131ndaki h\u0131s\u0131ml\u0131\u011f\u0131 da yine bir t\u0131bbi rapor ile ispat etme ko\u015fuluyla da aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilebilecektir. Ancak bu ispat\u0131n tek bir y\u00f6nteme hasredilmi\u015f olmas\u0131 bu \u015fart\u0131 yerine getiremeyecek olan \u00f6rne\u011fin T\u00fcrk ana ve babas\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f ve bu ana ve babadan karde\u015fi de bulunmayan ki\u015filer sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanamayacaklar ve bu nedenle aile k\u00fct\u00fcklerine kay\u0131tlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Aile k\u00fct\u00fcklerine kaydedilmedikleri i\u00e7in de di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131salar bile t\u0131bbi raporla ispat edemedikleri i\u00e7in T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanamayacaklard\u0131r ki bu da a\u015fa\u011f\u0131da ele alaca\u011f\u0131m\u0131z Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden birisi olan T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlaline sebep olacakt\u0131r.<\/p><ol start=\"4\"><li><strong> <\/strong><strong>Sakl\u0131 N\u00fcfus ve Anayasa<\/strong><\/li><\/ol><p>Vatanda\u015fl\u0131k kavram\u0131n\u0131n T\u00fcrk hukukunda anayasa ile olan ili\u015fkisi, yaln\u0131zca T\u00fcrk vatanda\u015flara hasredildi\u011fi i\u00e7in, vatanda\u015fl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak kazan\u0131lan ya da kullan\u0131labilen ve bu do\u011frultuda anayasa ile korunan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler hususunda da v\u00fccut bulur. Sakl\u0131 n\u00fcfusun aile k\u00fct\u00fcklerine kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 konusu ve h\u00fckm\u00fcn g\u00fcncel metninin, amac\u0131n\u0131 a\u015fan bir hata sonucu da olsa vatanda\u015fl\u0131k kazanma ile ili\u015fki kurmas\u0131, anayasan\u0131n vatanda\u015fl\u0131kla do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak ilgili olan kurallar\u0131yla, ayn\u0131 zamanda vatanda\u015fl\u0131k \u00fczerinden teminat alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p><p>Vatanda\u015fl\u0131k hususu 1982 Anayasas\u0131n\u0131n 66. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p><p><em>\u201cI. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/p><p><strong><em>Madde 66\u00a0\u2013\u00a0<\/em><\/strong><em>T\u00fcrk Devletine vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 olan herkes T\u00fcrkt\u00fcr.<\/em><\/p><p><em>T\u00fcrk baban\u0131n veya T\u00fcrk anan\u0131n \u00e7ocu\u011fu T\u00fcrkt\u00fcr.\u00a0<strong>(M\u00fclga ikinci c\u00fcmle: 3\/10\/2001-4709\/23 md.)<\/strong><\/em><\/p><p><em>Vatanda\u015fl\u0131k, kanunun g\u00f6sterdi\u011fi \u015fartlarla kazan\u0131l\u0131r ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir.<\/em><\/p><p><em>Hi\u00e7bir T\u00fcrk, vatana ba\u011fl\u0131l\u0131kla ba\u011fda\u015fmayan bir eylemde bulunmad\u0131k\u00e7a vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131lamaz.<\/em><\/p><p><em>Vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131karma ile ilgili karar ve i\u015flemlere kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu kapat\u0131lamaz.\u201d<\/em><\/p><p><em>\u00a0<\/em><\/p><p>H\u00fckme g\u00f6re do\u011fum yoluyla T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 asli vatanda\u015fl\u0131k olup anayasal teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle Anayasadaki bu h\u00fck\u00fcm de\u011fi\u015ftirilmedik\u00e7e do\u011fum yoluyla T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik aksi bir d\u00fczenleme de yap\u0131lamayacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda madde metninde T\u00fcrk ana <strong><u>veya<\/u><\/strong> T\u00fcrk baba denilerek kad\u0131n-erkek aras\u0131nda da bir ayr\u0131m yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk anadan do\u011fan veya T\u00fcrk babadan olan her ki\u015finin T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanma hakk\u0131 Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bir hakt\u0131r.<\/p><p><\/p><p><strong><em><u>Sakl\u0131 n\u00fcfus h\u00fck\u00fcmleri ile ilgili Anayasa h\u00fck\u00fcmleri aras\u0131ndaki uyumlulu\u011fu de\u011ferlendirecek olursak:<\/u><\/em><\/strong><\/p><p><\/p><p>Yukar\u0131da da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi TVK Ek Madde 1 ve 2505 Say\u0131l\u0131 y\u00f6netmelikte yer alan <strong>\u201cT\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r.\u201d<\/strong> ibaresi yeni bir vatanda\u015fl\u0131k kazanma y\u00f6ntemi olarak de\u011ferlendirilemez. Anayasaya uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi\u011fimizde h\u00fck\u00fcm T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fczenliyormu\u015f gibi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kanunilik ilkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bir ki\u015finin sakl\u0131 n\u00fcfus kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in ki\u015finin on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ve aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilmemi\u015f, T\u00fcrk ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu oldu\u011funu t\u0131bbi bir raporla ispat etmi\u015f ve ayr\u0131ca yabanc\u0131 bir devlet ile aras\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 olmamas\u0131 \u015fartlar\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 yukar\u0131da de\u011finmi\u015ftik. Anayasa madde 66\/2 ile T\u00fcrk anadan do\u011fan veya T\u00fcrk babadan olan \u00e7ocu\u011fun T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fka hi\u00e7bir \u015farta gerek olmaks\u0131z\u0131n kazanmas\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi kar\u015f\u0131nda sakl\u0131 n\u00fcfusa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin bu tarz \u015fartlar getirmesi Anayasa uygun g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/p><p><\/p><p>Ayn\u0131 \u015fekilde t\u00fcm \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan fakat yabanc\u0131 bir devlet ile aras\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 bulunan bir ki\u015finin s\u0131rf yabanc\u0131 devlet vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescilinin yap\u0131lamamas\u0131 T\u00fcrk ana veya baban\u0131n \u00e7ocu\u011fu olan ki\u015finin Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve yaln\u0131zca T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na hasredilmi\u015f haklar\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131na sebep olur ki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bu \u015fekilde imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Anayasaya a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p><p><\/p><ol start=\"5\"><li><strong> <\/strong><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/li><\/ol><p><strong>\u00a0<\/strong><\/p><p>7039 Say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Kanunu \u0130le Bazi Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yapilmasina Dair Kanun ile <span>19.10.2017 tarihine kadar <\/span>N\u00fcfus Hizmetleri Mevzuat\u0131nda yer alan sakl\u0131 n\u00fcfusa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131k Kanunu\u2019na intikal ettirilmi\u015ftir. Bu esnada h\u00fckm\u00fcn i\u00e7eri\u011fi de\u011fi\u015fmi\u015f ve hatal\u0131 bir \u015fekilde <strong>\u201cT\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131r\u201d<\/strong> ibaresi eklenmi\u015f ve ayn\u0131 hata 2505 say\u0131l\u0131 y\u00f6netmelik ile de tekrar edilmi\u015ftir. Bu ibare ile sakl\u0131 n\u00fcfusun uygulama alan\u0131ndaki ki\u015filerin aile k\u00fct\u00fcklerine kaydedilmeleriyle kaydedilme an\u0131ndan itibaren T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 kazanabilecekleri yeni bir vatanda\u015fl\u0131k kazanma yolu gibi hasredilmesi Anayasaya a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p><p><\/p><p>Neticede yukar\u0131da say\u0131lan t\u00fcm \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan bir ki\u015fi s\u0131rf yabanc\u0131 bir devletle aras\u0131nda vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmas\u0131 sebebiyle aile k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne kaydedilemeyecek ve T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kazanamayacakt\u0131r. Ancak sakl\u0131 n\u00fcfusa ili\u015fkin getirilen d\u00fczenlemenin as\u0131l amac\u0131 vatans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleme iken T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fumla soy ba\u011f\u0131 esas\u0131na g\u00f6re do\u011fum an\u0131ndan itibaren kendili\u011finden kazanm\u0131\u015f fakat vatans\u0131z olmayan ki\u015filerin on sekiz ya\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat\u0131 yolu kapat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p><p><\/p><p>Anayasan\u0131n 66. Maddesinin 2. F\u0131kras\u0131 hi\u00e7bir istisnaya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan dolay\u0131 bu maddeye ek bir \u015fart getirilmesi veya maddenin kanunla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 da Anayasaya a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p><p><\/p><p><\/p><p style=\"text-align: right;\">17.09.2023<\/p><p style=\"text-align: right;\"><strong>Mevl\u00fcde Beg\u00fcm \u00d6ZMEN<\/strong><\/p><p style=\"text-align: right;\"><em>Stajyer Avukat<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PR \u2013 M &#8211; 030 Uzun y\u0131llar boyunca n\u00fcfus hizmetlerine ili\u015fkin olarak y\u00f6netmelik d\u00fczeyinde d\u00fczenlenmi\u015f olan sakl\u0131 n\u00fcfus konusu, 2017 y\u0131l\u0131nda 7039 Say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucunda 5901 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Vatanda\u015fl\u0131k Kanununa \u201cSakl\u0131 N\u00fcfus\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek Madde 1 ile kanuni d\u00fczenlemeye konu olmu\u015f ve T\u00fcrk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":77935,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ub_ctt_via":"","_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[319,320],"tags":[321],"class_list":["post-162572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles-ar-2","category-makaleler-ar","tag-etiket-ar-2"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/protokolhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/MAKALELER.png","author_info":{"display_name":"Mevl\u00fcde Beg\u00fcm \u00d6ZMEN","author_link":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/author\/mevludebegumozmen\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162572"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162572\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}