{"id":162537,"date":"2024-09-28T09:11:45","date_gmt":"2024-09-28T09:11:45","guid":{"rendered":"https:\/\/protokolhukuk.com\/cevresel-etki-degerlendirme-raporu-ve-dava-ehliyeti\/"},"modified":"2024-09-28T09:11:45","modified_gmt":"2024-09-28T09:11:45","slug":"cevresel-etki-degerlendirme-raporu-ve-dava-ehliyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/cevresel-etki-degerlendirme-raporu-ve-dava-ehliyeti\/","title":{"rendered":"\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirme Raporu ve Dava Ehliyeti"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"162537\" class=\"elementor elementor-162537 elementor-61142\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-834e74a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default exad-glass-effect-no exad-sticky-section-no\" data-id=\"834e74a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-16f4e59 exad-glass-effect-no exad-sticky-section-no\" data-id=\"16f4e59\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0d92cd exad-sticky-section-no exad-glass-effect-no elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e0d92cd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.23.0 - 05-08-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><strong>PR \u2013 M \u2013 042<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f46cb69 exad-sticky-section-no exad-glass-effect-no elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f46cb69\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nman\u0131n gere\u011fi olarak, ortaya konan \u00e7evresel etkilerin boyutlar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tespiti ve verilerin yorumlanarak somut bir \u00e7al\u0131\u015fma halinde ortaya konulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu \u00e7e\u015fitli faaliyetlerin \u00e7evresel etkileri belirlendi\u011finde insana ve \u00e7evreye gelecek olas\u0131 zararlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilme \u015fans\u0131 do\u011facakt\u0131r. \u00c7evrenin kirlenmesi sebebiyle her ge\u00e7en g\u00fcn ciddiyetini daha da hissettirerek artan tehlikeler nedeniyle ekonomi-\u00e7evre ili\u015fkisinin sa\u011fl\u0131kl\u0131, dengeli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde kurulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7evre y\u00f6netiminde en \u00f6nemli ara\u00e7lardan biri \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) dir. \u00c7evresel De\u011ferlendirme ile ilgili i\u015flemler hukuki niteli\u011fi gere\u011fi idari i\u015flem mahiyetinde olup, \u00c7evresel etki raporlar\u0131n\u0131n sadece i\u015fleme muhatap olan ki\u015fileri de\u011fil, t\u00fcm toplumu ilgilendiriyor olmas\u0131 sebebiyle dava a\u00e7abilecek ki\u015filerin daha geni\u015f bir spektrumda oldu\u011funu kabul etmek gerekmektedir. Nitekim Yarg\u0131 Kararlar\u0131 da bu y\u00f6nde i\u00e7tihatlar kurmu\u015ftur.<\/p><p>\u00a0<\/p><ul><li><strong>\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirme Raporu<\/strong><\/li><\/ul><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00c7ED s\u00fcrecine ili\u015fkin \u00fclkemizde yap\u0131lan ilk yasal d\u00fczenleme 11 A\u011fustos 1983\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konan 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu\u2019dur. 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu m.10 ile\u00a0ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi pl\u00e2nlad\u0131klar\u0131 faaliyetleri sonucu \u00e7evre sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilecek kurum, kurulu\u015f ve i\u015fletmelerin, \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Raporu veya proje tan\u0131t\u0131m dosyas\u0131 haz\u0131rlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bununla birlikte \u2018\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Olumlu Karar\u0131\u2019 veya \u2018\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Gerekli De\u011fildir Karar\u0131\u2019 al\u0131nmad\u0131k\u00e7a bu projelerle ilgili onay, izin, te\u015fvik, yap\u0131 ve kullan\u0131m ruhsat\u0131 verilemeyece\u011fi; proje i\u00e7in yat\u0131r\u0131ma ba\u015flanamayaca\u011f\u0131 ve ihale edilemeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">Akabinde 29.07.2022 tarihinde 31907 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanan \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Y\u00f6netmeli\u011fi m.4\/e uyar\u0131nca \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re \u00c7ED; ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi planlanan projelerin \u00e7evreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz y\u00f6ndeki etkilerin \u00f6nlenmesi ya da \u00e7evreye zarar vermeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde en aza indirilmesi i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemlerin, se\u00e7ilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek de\u011ferlendirilmesinde ve projelerin uygulanmas\u0131n\u0131n izlenmesi ve kontrol\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmalar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">Bu h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca kimya, petrokimya, ila\u00e7 ve at\u0131klar, sanayi, tar\u0131m, orman, su k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve g\u0131da, ula\u015f\u0131m, altyap\u0131 ve k\u0131y\u0131 yap\u0131lar\u0131, enerji, turizm- konut ve madencilik gibi alanlarda yat\u0131r\u0131m veya projelerin hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in \u00c7ED Olumlu veya \u00c7ED Gerekli De\u011fildir Karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. S\u00f6z konusu belgeler al\u0131nmadan yat\u0131r\u0131m veya proje ile ilgili onay, izin, te\u015fvik, yap\u0131 ve kullan\u0131m ruhsat\u0131 verilemez; proje i\u00e7in yat\u0131r\u0131ma ba\u015flanamaz ve ihale edilemez. Aksi durumda, faaliyet derhal durdurulur, idari yapt\u0131r\u0131m uygulan\u0131r ve para cezas\u0131 verilir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00a0<\/p><ul><li><strong>\u00c7ED Olumlu Karar\u0131<\/strong><\/li><\/ul><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00c7ED Olumlu karar\u0131; \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Raporu hakk\u0131nda Komisyon taraf\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler dikkate al\u0131narak, projenin \u00e7evre \u00fczerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, al\u0131nacak \u00f6nlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara g\u00f6re kabul edilebilir d\u00fczeylerde oldu\u011funun belirlenmesi \u00fczerine\u00a0\u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan verilmektedir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00dclkemiz genelinde bilinen baz\u0131 \u00c7ED Olumlu Kararlar\u0131na \u00f6rnek olarak Kanal \u0130stanbul, \u0130stanbul \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Havaliman\u0131, \u00c7anakkale Kirazl\u0131 Alt\u0131n ve G\u00fcm\u00fc\u015f Madeni, \u00a0Eski\u015fehir Alpu Termik Santrali ve Bu Santrale K\u00f6m\u00fcr Sa\u011flayacak Olan Rezerv Alan\u0131ndaki Yeralt\u0131 Maden \u0130\u015fletmesi ile K\u00fcl D\u00fczenli Depolama Tesisi,\u00a0Ku\u015fadas\u0131 Yat Liman\u0131, Feribot Yana\u015fma Yerleri Yap\u0131m\u0131 \u0130le Bal\u0131k\u00e7\u0131 Bar\u0131na\u011f\u0131 Kapasite Art\u0131r\u0131m\u0131\u00a0projeleri g\u00f6sterilebilir.<\/p><p>\u00a0<\/p><ul><li><strong>\u00c7ED Gerekli De\u011fildir Karar\u0131<\/strong><\/li><\/ul><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00c7ED Gerekli De\u011fildir karar\u0131 ise se\u00e7me eleme kriterlerine tabi projeler hakk\u0131nda yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler dikkate al\u0131narak, projenin \u00e7evre \u00fczerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, al\u0131nacak \u00f6nlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara g\u00f6re kabul edilebilir d\u00fczeylerde oldu\u011funun belirlenmesi \u00fczerine projenin ger\u00e7ekle\u015fmesinde \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131nca g\u00f6r\u00fclmemesi durumunda Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilmektedir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00dclkemiz genelinde bilinen baz\u0131 \u00c7ED Gerekli De\u011fildir Kararlar\u0131na \u00f6rnek olarak Bodrum Turizm Konaklama Tesisi Kapasite Art\u0131\u015f\u0131, \u0130zmir \u0130stinye Park Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi ve Otel Projesi, Samsun \u00c7ar\u015famba Biyok\u00fctle Enerji Santrali\u00a0projeleri g\u00f6sterilebilir.<\/p><p>\u00a0<\/p><ul><li><strong>\u00c7EVRESEL ETK\u0130 DE\u011eERLEND\u0130RME RAPORUNA KAR\u015eI DAVA EHL\u0130YET\u0130<\/strong><\/li><\/ul><p style=\"padding-left: 40px;\">\u00c7ED ile ilgili i\u015flemler hukuki niteli\u011fi itibariyle bir idari i\u015flem olup, 2577 Say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanununa tabidir. 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu m.2\/a kapsam\u0131nda iptal davalar\u0131, idari i\u015flemler hakk\u0131nda yetki, sebep, \u015fekil, konu ve maksat y\u00f6nlerinden biri ile hukuka ayk\u0131r\u0131 olduklar\u0131ndan dolay\u0131 menfaatleri ihlal edilenler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davalar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm gere\u011fi idari i\u015flemden dolay\u0131 iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in ilgilinin, genel dava ehliyetine sahip olmas\u0131 yan\u0131nda idari i\u015flemin ilgilinin menfaatini ihlal etmesi de gerekmektedir. Menfaat ihlali, iptal davas\u0131na \u00f6zg\u00fc bir ehliyet \u015fart\u0131 olup iptal davas\u0131n\u0131n s\u00fcbjektif ehliyet ko\u015fulunu ifade etmektedir. Yarg\u0131 kararlar\u0131na g\u00f6re, menfaat ihlalinin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in, s\u00f6z konusu menfaatin me\u015fru, g\u00fcncel ve ki\u015fisel olmas\u0131 gerekir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">Uygulamada \u00c7ED ile ilgili i\u015flemlere kar\u015f\u0131 ba\u015fta meslek kurulu\u015flar\u0131, dernek, vak\u0131f, platform gibi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, belediyeler, k\u00f6y t\u00fczel ki\u015filikleri, kent konseyleri ve vatanda\u015flar\u0131n yayg\u0131n olarak dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bununla birlikte, Dan\u0131\u015ftay, \u00c7ED i\u015flemleri ile ilgili olarak vatanda\u015flar\u0131n menfaat ili\u015fkisini tespit ederken belirli ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctler getirmi\u015ftir.<\/p><p>\u00a0<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\"><strong>Dan\u0131\u015ftay 14. Dairesi 2014\/11805 E. 2015\/7058 K. Say\u0131l\u0131 ve 01.10.2015 Tarihli Karar\u0131nda;<\/strong><\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u201cProjenin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi yerde oturmad\u0131\u011f\u0131 ve o yer ile m\u00fclkiyet ili\u015fkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, vatanda\u015f olman\u0131n veya birey olman\u0131n idari i\u015flemlere kar\u015f\u0131 ki\u015fisel, g\u00fcncel ve me\u015fru bir menfaat ihlali olmadan tek ba\u015f\u0131na dava a\u00e7ma ehliyetinde sahip olma anlam\u0131na gelemeyece\u011fi\u2026\u201c \u015feklinde karar verilmi\u015ftir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\"><strong>Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireleri Kurulu 2015\/3251 E. 2015\/3205 K. Say\u0131l\u0131 ve 05.10.2015 Tarihli Karar\u0131nda;<\/strong><\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u201cN\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrallerinin \u00e7evreye olan etkisinin sadece projenin yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lgeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, ba\u015fka nitelikteki projelere g\u00f6re daha geni\u015f bir alan\u0131 kapsamas\u0131 nedeniyle, n\u00fckleer santrallere \u00f6zg\u00fc olmak \u00fczere, \u00fclkede ya\u015fayan bir vatanda\u015f olarak herkesin, dava konusu i\u015flemle menfaat ilgisinin bulundu\u011funun kabul\u00fc gerekmektedir. \u2026. Anayasan\u0131n ve \u00c7evre Kanunu\u2019nun ilgili maddeleri ve an\u0131lan Santralin etkilerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, davac\u0131n\u0131n, ki\u015fisel, g\u00fcncel ve me\u015fru menfaatinin, dolay\u0131s\u0131yla dava a\u00e7ma ehliyetinin bulundu\u011fu&#8230;\u201d \u015feklinde karar verilmi\u015ftir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">Yukar\u0131daki kararlardan da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Dan\u0131\u015ftay davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla dava konusu proje alan\u0131nda veya proje etki alan\u0131nda ikamet etme veya ta\u015f\u0131nmaz\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi durumda, bu t\u00fcr idari i\u015flemlerin ve bu i\u015flemler \u00fczerine yat\u0131r\u0131m planlayanlar\u0131n s\u00fcrekli olarak dava tehdidi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131 sonucunu do\u011furaca\u011f\u0131 ve bu durumun da idari istikrar ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde karar vermektedir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin 2020 y\u0131l\u0131nda vermi\u015f oldu\u011fu karar ile Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan \u00c7ED ile ilgili i\u015flemlere kar\u015f\u0131 dava a\u00e7abilecek olan ki\u015filere ili\u015fkin verilen kararlardan farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fte oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\"><strong>Anayasa Mahkemesi 05\/03\/2020 tarih ve Ba\u015fvuru No:2016\/13846<\/strong><\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u201cDavac\u0131lar\u0131n dava konusu \u00c7ED Gerekli De\u011fildir karar\u0131n\u0131n iptalini istemede menfaatlerinin ihlal edilmedi\u011fi yolundaki idari yarg\u0131 karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esine y\u00f6nelik olarak, \u201c\u2026 davac\u0131lar\u0131n m\u00fclklerinin proje sahas\u0131na yak\u0131n olmas\u0131 veya kullan\u0131m amac\u0131 gibi \u00f6znel ko\u015fullar\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n bir proje sahas\u0131nda m\u00fclk\u00fc olmayanlar\u0131n -projeye yak\u0131n sahada m\u00fclk\u00fc olsa bile- projeye kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir durumda dava a\u00e7amayacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kategorik bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7ermektedir. Ancak ba\u015fvurucular\u0131n \u00f6znel durumlar\u0131 hakk\u0131nda bir de\u011ferlendirme i\u00e7ermeyen bu kategorik yakla\u015f\u0131m, ba\u015fvurucular gibi proje kapsam\u0131nda olmamakla birlikte projeden etkilenme potansiyeli bulunan ki\u015filerin dava a\u00e7malar\u0131n\u0131 imkans\u0131z hale getirdi\u011finden ba\u015fvurucular\u0131n mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalenin orant\u0131s\u0131z olmas\u0131 sonucunu do\u011furmaktad\u0131r\u2026\u201d\u00a0gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\"><br \/><strong>Dan\u0131\u015ftay 6. Dairesi 2021\/1723 E. 2021\/3017 K. Say\u0131l\u0131 ve 03.03.2021 Tarihli Karar\u0131nda;<\/strong><\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">\u201cUyu\u015fmazl\u0131k konusu olayda; davac\u0131n\u0131n her ne kadar proje alan\u0131 veya etki alan\u0131nda ikamet etmedi\u011fi gibi, kendi ad\u0131na ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ise de, davac\u0131n\u0131n do\u011fum yerinin Yal\u0131nkavak K\u00f6y\u00fc oldu\u011fu, proje alan\u0131nda babas\u0131na ait ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n bulundu\u011fu ve y\u0131l\u0131n belli d\u00f6nemlerinde bu k\u00f6yde ikamet edildi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, t\u00fcm bu hususlar bir arada de\u011ferlendirildi\u011finde, davac\u0131n\u0131n Yal\u0131nkavak K\u00f6y\u00fc ile manevi ba\u011f\u0131 bulundu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla, bak\u0131lmakta olan davay\u0131 a\u00e7ma ehliyetinin bulundu\u011fu&#8230;\u201d \u015feklinde karar verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan bireysel ba\u015fvuru sonucu \u00c7ED ile ilgili i\u015flemlere kar\u015f\u0131 dava a\u00e7abilecek ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan dava a\u00e7an ki\u015filerin \u00f6znel durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi do\u011frultusunda karar verilmi\u015fse de genel anlamda Dan\u0131\u015ftay i\u00e7tihatlar\u0131nda ciddi bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p><p style=\"padding-left: 40px;\">Sonu\u00e7 olarak Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan, \u00c7ED i\u015flemleri ile ilgili olarak uyu\u015fmazl\u0131klarda vatanda\u015flar\u0131n menfaat ili\u015fkisini tespit ederken, proje veya etki alan\u0131nda ikamet etme veya ta\u015f\u0131nmaz\u0131 bulunma gibi \u00f6l\u00e7\u00fctleri de\u011ferlendirilmekte iken, Anayasa Mahkemesi ba\u015fvurucular\u0131n \u00f6znel durumlar\u0131n\u0131n da de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesinin s\u00f6z konusu karar\u0131ndan sonra Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n, \u201c\u00c7ED i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 vatanda\u015flar\u0131n dava ehliyeti\u201d hakk\u0131nda karar verirken kimi kararlar\u0131nda Anayasa Mahkemesi karar\u0131n\u0131 dikkate alarak de\u011ferlendirmekle birlikte, i\u00e7tihad\u0131nda ciddi bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p><p>T.C. Anayasas\u0131 m.125\/1 uyar\u0131nca \u201c\u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fc haizdir. Hukuk devletinin \u00f6z\u00fcn\u00fc devlet organlar\u0131n\u0131n hukukun i\u00e7erisinde kalarak i\u015flem ve eylemler yapmas\u0131 olu\u015fturmakta olup, idari eylem ve i\u015flemlerin yarg\u0131 denetimine tabi olmas\u0131 demokratik hukuk devletinin olmazsa olmaz ko\u015fuludur.<\/p><p>2872 Say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu m.3\/a uyar\u0131nca \u201cBa\u015fta idare, meslek odalar\u0131, birlikler ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 olmak \u00fczere herkes, \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve kirlili\u011fin \u00f6nlenmesi ile g\u00f6revli olup bu konuda al\u0131nacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere herkesin \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve kirlili\u011fin \u00f6nlenmesi hususunda y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Yine \u00c7evre Kanunu m.30 uyar\u0131nca \u201c\u00c7evreyi kirleten veya bozan bir faaliyetten zarar g\u00f6ren veya haberdar olan herkes ilgili mercilere ba\u015fvurarak faaliyetle ilgili gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 veya faaliyetin durdurulmas\u0131n\u0131 isteyebilir.\u201d h\u00fckm\u00fc gere\u011fi herkesin \u00e7evreyi kirleten veya bozan bir faaliyetten dolay\u0131 gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p><p>Anayasa h\u00fckm\u00fc ile \u00c7evre Kanunu h\u00fck\u00fcmleri birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde \u00e7evreyi koruma hem bir hak hem de bir \u00f6dev olarak vatanda\u015flara verilmi\u015ftir. Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda en etkili yolun yarg\u0131 denetimi oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00c7ED ile ilgili i\u015flemlere kar\u015f\u0131 dava a\u00e7abilecek\/taraf ehliyeti olan kimseler a\u00e7\u0131s\u0131ndan Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan benimsenen yakla\u015f\u0131mla birlikte Anayasa Mahkemesinin ba\u015fkaca kararlar\u0131nda da \u0131srarla vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ki\u015filerin \u00f6znel durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinin, kategorik bir yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6tesinde somut olay adaletini ve \u00e7evrenin korunmas\u0131n\u0131 daha \u00e7ok sa\u011flayaca\u011f\u0131 sabittir.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-59c9b50 exad-sticky-section-no exad-glass-effect-no elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"59c9b50\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><em>28.09.2024<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Feyzanur \u015eAH\u0130N<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Avukat<\/em><\/p>\n<em>\u00a0<\/em>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PR \u2013 M \u2013 042 G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nman\u0131n gere\u011fi olarak, ortaya konan \u00e7evresel etkilerin boyutlar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tespiti ve verilerin yorumlanarak somut bir \u00e7al\u0131\u015fma halinde ortaya konulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu \u00e7e\u015fitli faaliyetlerin \u00e7evresel etkileri belirlendi\u011finde insana ve \u00e7evreye gelecek olas\u0131 zararlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilme \u015fans\u0131 do\u011facakt\u0131r. \u00c7evrenin kirlenmesi sebebiyle her ge\u00e7en g\u00fcn ciddiyetini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":77936,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ub_ctt_via":"","_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[322,323],"tags":[324],"class_list":["post-162537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles-en-3","category-makaleler-en","tag-etiket-en-2"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/protokolhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/MAKALELER.png","author_info":{"display_name":"Feyzanur \u015eAH\u0130N","author_link":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/author\/feyzanursahin\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162537\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/protokolhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}